Ντομάτα - ένα φρούτο με την καριέρα ενός λαχανικού

Σε σάλτσες, σαλάτες, πίτσες, χυμούς και κοκτέιλ. Ένα υλικό με 1000 πρόσωπα... και όλα πεντανόστιμα. Η βάσιλισσα της μεσογειακής διατροφής η οποία αγάπηθηκε όσω κανένα άλλο φρούτο-λαχανικό στις Δυτικές χώρες της Γηραιάς Ηπείρου. Νόστιμη αλλά και υγιεινή διεκδικεί μια θέση στο τραπέζι σας και... στην καρδιά σας!

 

tomato-colorefulΗ ιστορία της ντομάτας ξεκινάει κάποτε στην εποχή των Αστέκων. Γενέτειρά της είναι η Λατινική Αμερική και τα σποράκια της ήρθαν στην Ευρώπη με τα καράβια του Cortez το 1519. Η αποδοχή της στα εδάφη μας δεν ήταν και η πιο φιλική και ο λόγος; Θεωρούνταν δηλητηριώδης διότι τα φύλλα του φυτού όντως περιέχουν μια τοξική ουσία, την σαλανίνη.


Έτσι λοιπόν μέχρι και τον 18-19ο αιώνα οι ντομάτες καλλιεργούνταν αποκλειστικά για καλλωπιστικούς λόγους στους κήπους, χάρη στα όμορφα κιτρινωπά λουλουδάκια τους. Εκτός από κάποιες πιο φτωχές Νότιες περιοχές την Ευρώπης, όπως π.χ. η Νότια Ιταλία, όπου χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά την ντομάτα στην πίτσα Μαργαρίτα.


Για να γίνei αποδεκτή στα τραπέζια της Ευρώπης αλλά και της Αμερικής έπρεπε να πάρει μορφή κονσέρβας χάρη στον Joseph Campbell, ο οποίος δημιούργησε την πασίγνωστη ντοματόσουπα που ακόμα και σήμερα μπορούμε να την βρούμε στα σούπερ μάρκετ (η συσκευασία της έγινε παφήγνωστη μέσω τα έργα τέχνης του Andy Warhol) και επίσης να αποτελέσει βασικό υλικό της τόσο δημοφιλούς από τότε σάλτσας ketchup.Τότε ξεκίνησε η ονειρεμένη καριέρα της ντομάτας και σύντομα έγινε το δεύτερο πιο δημιφιλές λαχανικό μετά την πατάτα.

Η ντομάτα και η υγείαCampbells-tomato-soup
Η ντομάτα είναι ένα πολύ υγιεινό φρούτο κατάλληλό για διατροφή και δίαιτα διότι έχει λίγες θερμίδες. Περιέχει μία κόκκινη οργανική ουσία, την λικοπίνη η οποία είναι αντιοξειδωτική και ως εκ τούτου είναι σύμμαχός μας στον αγώνα ενάντια της γήρανσης των κυττάρων, αλλά και διαφόρων μορφών καρκίνου. Η λικοπίνη απορροφάται πιο εύκολα όταν οι ντομάτες μαγειρεύονται, γι' αυτό μια σάλτσα ντομάτας με φρέσκο ελαιόλαδο, προσεγμένο αλάτι και φρέσκα μυρωδικά είναι ότι καλύτερο για τον οργανισμό μας! Η ντομάτα εκτός από λικοπίνη περιέχει βιταμίνες C, E και Β, μαγνέσιο, ασβέστιο, φόσφορο, σίδηρο και πολλά άλλα συστατικά ευεργετικά για τον οργανισμό μας. Αποτελή πλούσια πηγή φυτικών ινών, ενώ έχει χαμηλή περιεκτικώτητα σε λιπαρά και ελάχιστους υδατάνθρακες.

Γιατί είναι καλό να φτιάξουμε μόνοι μας σάλτσα ντομάτας;
Επειδή είναι πιο φθηνή, ειδικά εάν χρησιμοποιούμε ντομάτες από το δικό μας παρτέρι. Επειδή είναι πιο υγιεινή από τα (περισσότερα) παρασκευάσματα του εμπορίου τα οποία είναι εμπλουτισμένα με διάφορα συντηρητικά και πρόσθετες ουσίες. Επειδή μπορούμε να απολαύσουμε με περιφάνια το αποτέλεσμα του κόπου μας κάθε φορά που ανοίγουμε ένα δικό μας βαζάκι. Επειδή προσέχουμε το περιβάλλον διότι δεν αυξάνουμε τον όγκο των σκουπιδιών από τις συσκευασίες των προπαρασκευασμένων προϊόντων. Και τέλος επειδή μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ότι μυρωδικά μας αρέσουν!

tomato-cheeseΕύκολη και εντυπωσιακή συνταγή με ντομάτα: Σαλάτα Caprese ψητή
Υλικά
4 μεγάλες σφιχτές ντομάτες
1 σακουλάκι μπαλάκια μοτσαρέλα
8 κουταλάκια σάλτσα pesto

Οδηγίες
Ανοίγουμε τις ντομάτες και τις αδειάζουμε. Αλείφουμε το εσωτερικό τους με 2 κουταλάκια πέστο την κάθε μία, τις γεμίζουμε με μοτσαρέλα. Σκεπάζουμε με τα καπάκια τους και τις ψήνουμε στο γκριλ στους 180 βαθμούς για 10-15 λεπτά μέχρι να μαραθούν λιγάκι οι ντομάτες και να λιώσει καλά το τυρί.

ntomatokeftesΝτοματοκεφτέδες
Υλικά
4 μεγάλες σφιχτές ντομάτες
1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο
1 κούπα μαϊντανό ψιλοκομμένο
2 κουταλιές της σούπας δυόσμο ψιλοκομμένο
1 αυγό
100 γρ. φέτα θρυμματισμένη
1-2 κούπες αλεύρι (όσο πάρει το μείγμα για να χυλώσει)
αλάτι, πιπέρι
λάδι για το τηγάνισμα

Οδηγίες
Πλένουμε τις ντομάτες, αφαιρούμε τα σπόρια και τις κόβουμε σε μικρά κυβάκια. Προσθέτουμε το μαϊντανό, το δυόσμο, το αυγό, το κρεμμύδι, την φέτα, αλάτι και πιπέρι. Ανακατεύουμε καλά και προσθέτουμε σιγά σιγά το αλεύρι μέχρι να δούμε ότι το μείγμα έχει γίνει χυλός. Βάζουμε μπόλικο λάδι σε ένα τηγάνι και όταν κάψει βάζουμε μία-δύο κουταλιές από το μίγμα σχηματίζοντας στρογγυλά κεφτεδάκια. Τηγανίζουμε για 10-15 λεπτά, στη μέση του τηγανίσματος τα γυρνάμε.

tomato-penneΣαλάτα με πένες, ντοματίνια και μοτσαρέλα
Υλικά
200 γρ. πένες
200 γρ. ντοματίνια
100 γρ. μοτσαρέλα
1 ματσάκι φρέσκος βασιλικός
1 κούπα ελαιόλαδο
3-4 κουταλιές ξύδι βαλσάμικο
αλάτι και πιπέρι

Οδηγίες
Βράζουμε τις πένες σε μπόλικο αλατισμένο νερό, τις στραγγίζουμε και τις ξεπλένουμε με κρύο νερό. Πλένουμε τα ντοματίνια και τα κόβουμε στα 2 (μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και κανονικές ντομάτες, απλά θα τις κόψουμε σε κύβους). Κόβουμε την μοτσαρέλα σε μπουκίτσες. Σχίζουμε τα φύλλα του βασιλικού σε μικρότερα κομματάκια και τα ρίχνουμε όλα μαζί ένα μπολ. Προσθέτουμε το ελαιόλαδο και το ξύδι, αλάτι και πιπέρι και ανακατεύουμε πολύ καλά. Έτοιμη!

Bread Tomatoes OlivesΨωμί με λιαστές ντομάτες και ελιές
Υλικά
500 γρ. αλεύρι για ψωμί
150 γρ. γάλα χλυαρό
20 γρ. μαγιά
1 κουταλιά ζάχαρη
200 γρ. νερό χλυαρό
1 κουταλιά αλάτι, πιπέρι
5 κουταλιές ελαιόλαδο + 1 κουταλάκι
80 γρ. λιαστές ντομάτες
80 γρ. ελιές χωρίς κουκούτσι
1 κουταλάκι μαργαρίνη
1 κουταλάκι ρίγανη ξερή

Οδηγίες
Κοσκινίζουμε το αλεύρι σε μία λεκάνη μαζί με την ρίγανη. Διαλύουμε την μαγιά και την ζάχαρη στο γάλα και ανακατεύουμε καλά. Φτιάχνουμε ένα λακκάκι στη μέση του αλευριού και ρίχνουμε εκεί το γάλα με τη μαγιά και την ζάχαρη μαζί με το ελαιόλαδο και το αλάτι το οποίο έχουμε διαλύσει στο χλυαρό νερό. Ανακατεύουμε τα υλικά και ζυμώνουμε την ζύμη για 5-10 λεπτά μέχρι να γίνει λεία και ελαστική. Την πασπαλίζουμε με λίγο αλεύρι, την σκεπάζουμε με ένα πανάκι και την αφήνουμε σε ζεστό μέρος για να φουσκώσει (30 λεπτά).
Στο μεταξύ στραγγίζουμε τις ντομάτες από το λάδι τους και τις κόβουμε σε κομμάτια. Κόβουμε και τις ελιές. Αλείφουμε με την μαργαρίνη μία φόρμα για κέικ (ή την μακρόστενη, ή αυτήν με την τρύπα στο κέντρο).
Βγάζουμε το ζυμάρι στο πάγκο και το ζυμώνουμε δυνατά. Το ανοίγουμε με πλάστη ή με τα χέρια μας και βάζουμε στο κέντρο τις ντομάτες και τις ελιές. Παίρνουμε τώρα τις άκρες της ζύμης και της διπλώνουμε στο κέντρο, κατόπιν ζυμώνουμε δυνατά για να απλωθούν παντού οι ντομάτες και οι ελιές.  Τοποθετούμε το ζυμάρι στην φόρμα και το αφήνουμε να φουσκώσει και πάλι σε ζεστό μερός για 30-40 λεπτά.
Προθερμάνουμε το φούρνο στους 200 βαθμούς και βάζουμε κάτω ένα ταψάκι με νερό (για να ψηθεί καλά το ζυμάρι χρειάζεται ατμό). Αλείφουμε το ζυμάρι με 1 κουταλάκι ελαιόλαδο και το ψήνουμε για 45-50 λεπτά. Όταν το βγάλουμε από το φούρνο το ραντίζουμε με λίγο κρύο νερό και το αφήνουμε να κρυώσει εντελώς πριν το ξεφορμάρουμε.

top